ميرزا مهدي خان استر آبادى

مقدمه ناشر 13

جهانگشاى نادرى ( فارسى )

مقدمه چاپ دوم اى نام تو بهترين سرآغاز اكنون كه انجمن محترم آثار ملى بر سر آن است تا كتاب جهانگشاى نادرى را به چاپ مجدد رساند بىمناسبت نيست كه اشاره به پاره‌اى از امور شود كه پس از چاپ اوّل و در فاصله زمان طولانى بين اين دو چاپ به آن برخورد شده است . پس گوئيم : هرگاه پژوهشگرى به نسخ خطى و چاپى متعددى كه از جهانگشا موجود است با دقت نگرش كند به زودى متوجه مىشود كه بين اين نسخ با حفظ وحدت موضوعات ( يعنى حوادث تاريخى دوره نادر شاه ) همواره در عبارات و جملات مبيّن اين حوادث اختلافهايى وجود دارد : اختلافهايى ناشى از فضل‌فروشيهاى كاتبان نسخ خطى . چه به ظاهر هر كاتب و منتسخى به وقت كتابت كار ميرزا مهدى خان اگر اهل قلم بوده چنان كه كارش نشان مىدهد تحت تأثير جمله‌پردازيها و ايراد صنايع ادبى ميرزا مهدى خان واقع مىشده است و بر اثر آن يا به‌عنوان تحدّى با ميرزا مهدى خان و يا به صورت اظهار وجود ، خود دستى در عبارات مىبرده و با كم و زياد كردن و تغيير عبارات اصلى آن كتاب خودى نشان مىداده است خاصه در عناوينى كه مبيّن آغاز سالهاى نو است عناوينى كه ميرزا مهدى خان همواره با رعايت صنعت براعت استهلال ضمن توضيح حال گلها و رياحين حوادث سال آينده را بيان مىكند و نسخه‌بردار زبردست نيز چون به اين جملات مملو از صنايع مىرسد با دست بردن در نوشته‌هاى جهانگشا به خيال خود